AI Act, ΓΚΠΔ και Ψηφιακός Omnibus: το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο διακυβέρνησης δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης
Ο Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων (ΓΚΠΔ) και ο Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act, Κανονισμός ΕΕ 2024/1689) συγκροτούν τους δύο πυλώνες της ευρωπαϊκής ψηφιακής νομοθεσίας, δύο νομοθετήματα με κοινό άξονα την προστασία των φυσικών προσώπων, αλλά διακριτές ρυθμιστικές λογικές: ο ΓΚΠΔ εστιάζει στα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα και στα ατομικά δικαιώματα, ενώ ο AI Act ακολουθεί προσέγγιση βασισμένη στον κίνδυνο (risk-based), κατηγοριοποιώντας τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης σε ελάχιστου, περιορισμένου, υψηλού και απαράδεκτου κινδύνου.
Η παρούσα ανάλυση εξετάζει τη μεταξύ τους σχέση, τον Ψηφιακό Omnibus - τη δέσμη απλούστευσης της ΕΕ που διασπάστηκε σε δύο τροχιές - και την πρακτική εφαρμογή στην Ελλάδα. Ο Ψηφιακός Omnibus για την ΤΝ (Κανονισμός ΕΕ 2026/1744) τέθηκε σε ισχύ στις 27 Ιουλίου 2026, μεταθέτοντας τις προθεσμίες για τα συστήματα υψηλού κινδύνου στη 2α Δεκεμβρίου 2027 (Παράρτημα ΙΙΙ) και στη 2α Αυγούστου 2028 (Παράρτημα Ι), προσθέτοντας νέες απαγορευμένες πρακτικές και χαλαρώνοντας την υποχρέωση γραμματισμού στην ΤΝ (AI literacy) του άρθρου 4. Ο Ψηφιακός Omnibus για τα δεδομένα, που τροποποιεί τον ΓΚΠΔ, την ψευδωνυμοποίηση, τον ορισμό των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και τους κανόνες για τα cookies, παραμένει υπό διαπραγμάτευση, με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων (ΕΣΠΔ) και τον Ευρωπαίο Επόπτη (ΕΕΠΔ) να εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις.
Στην Ελλάδα, ο νόμος 5321/2026 θέσπισε το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής του AI Act, ορίζοντας την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ) ως κεντρική αρχή εποπτείας της αγοράς και την ΕΕΤΤ ως κοινοποιούσα αρχή. Η ανάλυση αναδεικνύει ένα ζήτημα ετοιμότητας: παρά την ενεργή επιβολή του ΓΚΠΔ, η χαμηλή υιοθέτηση τεχνολογιών ΤΝ, οι ανεπαρκείς υποδομές διακυβέρνησης δεδομένων και το έλλειμμα ψηφιακών δεξιοτήτων - ιδίως στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις - καθιστούν την επικείμενη εφαρμογή του Κανονισμού δοκιμασία αντοχής για την ελληνική αγορά. Η ουσιαστική συμμόρφωση, πέρα από την τυπική, θα κρίνει εάν η κανονιστική λογοδοσία μετατραπεί σε λειτουργική διακυβέρνηση.
Διαβάστε όλη την ανάλυση εδώ.



