H επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στην Εκπαίδευση γίνεται όλο και πιο εμφανής, αναδιαμορφώνοντας τα παραδοσιακά μαθησιακά υποδείγματα και ανοίγοντας νέες προοπτικές. Η Ελλάδα είναι από τις πρώτες χώρες παγκοσμίως που ενσωματώνουν στην καθημερινότητα των σχολείων ως καινοτομία το ChatGPT Edu, μία πλατφόρμα παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (Generative AI - GenAI) ειδικά σχεδιασμένη για την εκπαίδευση. Η ΤΝ στην Εκπαίδευση μετασχηματίζει τον τρόπο που μαθαίνουμε, διδάσκουμε, προσφέροντας νέες δυνατότητες εξατομίκευσης, αποδοτικότητας και καινοτομίας ενώ υπόσχεται πλέον να φέρει επανάσταση στον τρόπο με τον οποίο γίνεται η κατάκτηση της νέας γνώσης. Βασικές εφαρμογές της είναι η εξατομικευμένη μάθηση με προσαρμογή του ρυθμού και του περιεχομένου στις ανάγκες κάθε μαθητή, οι ψηφιακοί βοηθοί για υποστήριξη με επεξηγήσεις και ανατροφοδότηση, η αυτόματη αξιολόγηση με διόρθωση τεστ ή ανάλυση προόδου και εντοπισμό κενών, η υποστήριξη εκπαιδευτικών για δημιουργία υλικού, σχεδιασμό μαθημάτων, ανάλυση δεδομένων τάξης και η προσβασιμότητα με εργαλεία για μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες ή αναπηρίες (π.χ. μετατροπή κειμένου σε ομιλία). Μαζί όμως αυξάνονται τα ηθικά διλήμματα, τα ερωτήματα για τα δεδομένα και αναδύεται η υιοθέτηση μιας υπεύθυνης χρήσης της νέας αυτής τεχνολογίας στον χώρο της μάθησης.
Πρόγραμμα ‘’Εισαγωγή της Τεχνητής Νοημοσύνης στα Σχολεία’’
Το Πρόγραμμα «Εισαγωγή της Τεχνητής Νοημοσύνης στα Σχολεία» στην Ελλάδα είναι μια επίσημη πρωτοβουλία του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού (Υ.ΠΑΙ.Θ.Α.) με στόχο να ενσωματώσει την ΤΝ στην καθημερινή εκπαιδευτική διαδικασία των σχολείων μέσω ενός πιλοτικού προγράμματος που ξεκίνησε μέσα στο σχολικό έτος 2025-2026. Το Πρόγραμμα, παρουσιάστηκε στη Θεσσαλονίκη παρουσία του Πρωθυπουργού και με βάση Δελτίο Τύπου από το Ίδρυμα Ωνάση, το οποίο χρηματοδοτεί το όλο εγχείρημα, υπογράφηκε το Μνημόνιο Συνεργασίας «OpenAI for Greece» από την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, τον Πρόεδρο του Ιδρύματος Ωνάση, τον Chief Global Affairs Officer της OpenAI και τον Head of Education and Government GTM της OpenAI στις 5-9-2025. Παράλληλα η εφαρμογή εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης εισήχθη στο νομοσχέδιο «Σύσταση Ακαδημιών Επαγγελματικής Κατάρτισης - Ένταξη των Ακαδημιών στο Εθνικό Σύστημα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, άλλα θέματα επαγγελματικής κατάρτισης και λοιπές διατάξεις». Είναι η πρώτη φορά που η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης εισάγεται στο δημόσιο σχολείο, ωστόσο η εφαρμογή δεν αφορά τη βασική εκπαίδευση αλλά μόνο στο ψηφιακό φροντιστήριο. Συγκεκριμένα, το άρθρο 40 του Φ.Ε.Κ. 176/13-10-2025 «Χρήση Ψηφιακών Καινοτόμων Εργαλείων στην εκπαίδευση» προβλέπει ότι «με αποκλειστικό σκοπό την υποβοήθηση του έργου των εκπαιδευτικών και την ενίσχυση της εκπαιδευτικής διαδικασίας στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, δύνανται να αξιοποιούνται ψηφιακές τεχνολογίες και εφαρμογές, καινοτόμα εκπαιδευτικά υλικά, καθώς και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης και να οργανώνεται η επιμόρφωση εκπαιδευτικών σε σχέση με τη χρήση των τεχνολογικών εφαρμογών και συστημάτων αυτών». Επιπρόσθετα τα δεκατρία (13) Κέντρα Καινοτομίας με φυσική υπόσταση εγκατεστημένα σε κάθε Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης (από το τρέχον σχολικό έτος 2025-2026) έχουν τη δυνατότητα ανάπτυξης κατάλληλων δραστηριοτήτων μηχανικής μάθησης για τους/ις μαθητές/τριες οι οποίοι/ες θα τα επισκέπτονται, που εισάγουν τη μηχανική μάθηση και θα επιτρέπουν να κατανοήσουν τη λειτουργία και τις εφαρμογές της.
Περιγραφή-Σκοπός του Προγράμματος, Σημαντικά Σημεία
Το πρόγραμμα “ΑΙ in schools” ως ενίσχυση του ψηφιακού μετασχηματισμού της εκπαίδευσης εφαρμόζεται ήδη πιλοτικά σε 20 Γενικά Λύκεια που έχουν οριστεί από τον Σεπτέμβριο του τρέχοντος σχολικού έτους. Από τον Μάρτιο του 2026 οι μαθητές από 6 δημόσια «Ωνάσεια Σχολεία» και 14 Πρότυπα και Πειραματικά θα έχουν πρόσβαση στη νέα πλατφόρμα chat gpt edu για να διεξάγουν ατομικές εργασίες και projects υπό την εποπτεία των εκπαιδευτικών τους. Σύμμαχοι στην υλοποίηση της πρωτοβουλίας πέρα από το Ίδρυμα Ωνάση (που είχε διοργανώσει το AI_ducation Festival 2024: Η ΤΝ στην Εκπαίδευση. Διαμορφώνοντας τα σχολεία του μέλλοντος) και την OpenAI είναι και φορείς με μεγάλη εμπειρία στον χώρο της εκπαίδευσης, όπως ο οργανισμός The Tipping Point in Education ο οποίος, με την καθοδήγηση του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. και του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής / Ι.Ε.Π. (συνδιοργανωτή του 2ου Πανελλήνιου Μαθητικού Διαγωνισμού ΤΝ) θα αναλάβει την επιμόρφωση όλων των συμμετεχόντων. Η πιλοτική εφαρμογή περιλαμβάνει επιμόρφωση εκπαιδευτικών, αξιοποίηση στην τάξη και ελεγχόμενη χρήση από μαθητές με προοπτική η εμπειρία και τα αποτελέσματά της να επεκταθούν σε περισσότερα σχολεία στο μέλλον.
Στο πλαίσιο της παρουσίασης που έγινε στη Δ.Ε.Θ. στις 5-9-2025 ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας συνομίλησε με τον CEO της OpenAI, σε μια συζήτηση που συντόνισε η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού. Ο Πρωθυπουργός εξέφρασε τον ενθουσιασμό του για τη νέα συνεργασία, επισημαίνοντας τον μετασχηματιστικό ρόλο της ΤΝ στην Εκπαίδευση. Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας, ο CEO της OpenAI επισήμανε πως η χρήση του ChatGPT στην Ελλάδα έχει επταπλασιαστεί τον τελευταίο χρόνο, με σχεδόν 60% των χρηστών να είναι κάτω των 35 ετών, ενώ εξέφρασε την πεποίθησή του ότι η ΤΝ μπορεί να αποτελέσει καταλυτική δύναμη θετικής αλλαγής για τις κοινωνίες που την υιοθετούν. Από την OpenAI τονίστηκε πως το ελληνικό πρόγραμμα βρίσκεται μέσα σε ένα διεθνές κύμα εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων που ενσωματώνουν ΤΝ στην Εκπαίδευση, και έχει ήδη τραβήξει διεθνές ενδιαφέρον – όπως η επικείμενη μελέτη του από το Harvard Business School ως παράδειγμα καινοτομίας στην εκπαίδευση.
Στόχοι Προγράμματος
Το πρόγραμμα θέτει στο επίκεντρο τους/τις εκπαιδευτικούς, οι οποίοι/οποίες επιμορφώνονται ώστε να λειτουργήσουν ως φορείς αλλαγής. Οι στόχοι του αναλυτικά είναι οι εξής:
Εκπαίδευση & Κατάρτιση Εκπαιδευτικών στη χρήση ΤΝ ως εργαλείου μάθησης και διδασκαλίας.
Υποστήριξη μαθητών με ψηφιακά εργαλεία για δημιουργική, υπεύθυνη και κριτική χρήση της τεχνολογίας, όχι απλώς για απαντήσεις αλλά για να ενισχύσει δεξιότητες όπως η επίλυση προβλημάτων.
Ενσωμάτωση ειδικών εργαλείων ΤΝ στην εκπαιδευτική καθημερινότητα, όπως εξατομικευμένη μάθηση, πηγές για έρευνα, σχεδιασμό δραστηριοτήτων και υποστήριξη μαθησιακών αναγκών.
Καλλιέργεια ψηφιακής και τεχνολογικής παιδείας, ώστε οι μαθητές να είναι έτοιμοι να χρησιμοποιούν και να κατανοούν την ΤΝ στο μέλλον.
Το πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί σύμφωνα με τις ανάγκες κάθε ειδικότητας και τα χαρακτηριστικά της ελληνικής πραγματικότητας, λαμβάνοντας υπόψιν ιδίως την ηθική-κοινωνική διάσταση της χρήσης ΤΝ (προστασία προσωπικών δεδομένων, ψηφιακή ασφάλεια, προστασία ψυχικής υγείας ανηλίκων, πνευματικά δικαιώματα, αποφυγή λογοκλοπής). Η πλατφόρμα λειτουργεί σε ένα ασφαλές περιβάλλον, χωρίς διαφημίσεις, τηρώντας πλήρως τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR) και παρέχοντας δυνατότητες διαχειριστικού ελέγχου στο Υ.ΠΑΙ.Θ.Α..
Φάσεις Υλοποίησης Προγράμματος-Χρονοδιάγραμμα
Οι εκπαιδευτικοί έχουν τη δυνατότητα να προσαρμόζουν τα εργαλεία της OpenAI για τον σχεδιασµό και την παράδοση µαθηµάτων, καθώς και για την υποστήριξη διοικητικών εργασιών, ενώ οι µαθητές/τριες θα μπορούν να χρησιμοποιούν την Τεχνολογία για εξατομικευμένη μάθηση, ανάπτυξη ιδεών, εκμάθηση ξένων γλωσσών και ερευνητικές εργασίες.
Αναλυτικά οι φάσεις υλοποίησης είναι:
Στάδιο 0 - GenAI Ambassadors (Σεπ. - Οκτ. 2025)
Κάθε σχολείο επιλέγει 1-2 εκπαιδευτικούς, οι οποίοι/ες έχουν εκδηλώσει σχετικά το ενδιαφέρον τους ως GenAI Ambassadors και οι οποίοι/ες λαμβάνουν ειδική εκπαίδευση και λειτουργούν ως σημεία αναφοράς για τη σχολική κοινότητα. Σημειώνεται, πως η συμμετοχή στο πρόγραμμα, τόσο από εκπαιδευτικούς, όσο και μαθητές/τριες, έχει αμιγώς προαιρετικό χαρακτήρα.
Στάδιο 1 - Προετοιμασία και Ενδυνάμωση Εκπαιδευτικών (Οκτ.– Νοε. 2025)
Οι εκπαιδευτικοί λαμβάνουν επιμόρφωση και συνεχή υποστήριξη για την υπεύθυνη και αποτελεσματική αξιοποίηση του ChatGPT Edu, αλλά και γενικότερα των δυνατοτήτων που προσφέρει η ΤΝ στην προετοιμασία των μαθημάτων, στην εξατομικευμένη μάθηση, σε καινοτόμες διδακτικές προσεγγίσεις, αλλά και σε διοικητικά καθήκοντα.
Στάδιο 2 - Εκπαίδευση εκπαιδευτικών σε θέματα ενσωμάτωσης ΤΝ στη διδασκαλία (Δεκ. 2025 - Φεβ. 2026)
Το εργαλείο εντάσσεται σταδιακά σε δραστηριότητες τάξης. Οι εκπαιδευτικοί συνεχίζουν να υποστηρίζονται με στοχευμένη επιμόρφωση και πρακτικά παραδείγματα ώστε να είναι έτοιμοι/ες να το εντάξουν με ασφάλεια σε δραστηριότητες εντός της τάξης. Οι εκπαιδευτικοί αναβαθμίζουν τον ρόλο τους - όχι απλώς ως <<παραδότες γνώσης>> αλλά ως συντονιστές μάθησης σε περιβάλλον που συνδυάζει ανθρώπινη εμπειρία και τεχνολογία.
Στάδιο 3 - Μαθητοκεντρική Μάθηση και Εξερεύνηση με ΤΝ (Μαρ. - Ιούν. 2026)
Οι μαθητές/τριες αποκτούν ελεγχόμενη πρόσβαση για ατομικές εργασίες και projects, μέσα από εξειδικευμένα εργαλεία (CustomGPTs) που έχουν σχεδιαστεί με τη στήριξη και καθοδήγηση των εκπαιδευτικών ώστε να είναι ασφαλή και ωφέλιμα. Οι εκπαιδευτικοί υποστηρίζονται ώστε να αξιοποιούν αυτά τα εργαλεία για πραγματικά μαθησιακά οφέλη. Είναι σημαντικό ότι η χρήση της ΤΝ προσεγγίζεται με στόχο γνωστικό εμπλουτισμό και κριτική αλληλεπίδραση, όχι απλή αντιγραφή ή παθητική χρήση. Οι μαθητές διδάσκονται επίσης να αξιολογούν την ακρίβεια και την αξιοπιστία των πληροφοριών που λαμβάνουν από εργαλεία ΤΝ - στοιχείο κρίσιμης σημασίας σε μια εποχή κατά την οποία υπάρχουν και περιστατικά παραπληροφόρησης
Στάδιο 4 - Ολοκληρωμένη ενσωμάτωση στο σχολικό πρόγραμμα και στην καθημερινή εκπαιδευτική ζωή από το σχολικό έτος 2026-27, εφόσον τα πρώτα βήματα είναι επιτυχημένα.
Σημειώνεται ότι εκδόθηκε η επίσημη πρόσκληση και για το έργο Eduplan.ai το οποίο θα τεθεί σε λειτουργία μέσα στο 2026 και σύμφωνα με πηγές του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. είναι μια νέα πλατφόρμα που θα διευκολύνει τη συλλογή των αναγκών για την καλύτερη Διαχείριση του Ανθρωπίνου Δυναμικού στην Εκπαίδευση. Δεν αφορά τόσο το θέμα των διορισμών όσο το θέμα του να διαπιστώνονται εγκαίρως οι ανάγκες και να γίνεται με ορθολογικότερο τρόπο η αξιοποίηση του ανθρωπίνου δυναμικού (πρόκειται για μια διαδικασία η οποία θα τροφοδοτείται με στοιχεία). Το Eduplan.ai θα αποτελεί την καρδιά ενός δικτύου δεδομένων καθώς προβλέπεται η διασύνδεσή του με κεντρικά συστήματα της Δημόσιας Διοίκησης και Εκπαίδευσης:
myschool για τα τρέχοντα δεδομένα των Σχολικών Μονάδων
Κέντρα Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ.) για τις ανάγκες στην Ειδική Αγωγή,
ΕΛΣΤΑΤ και Δημοτολόγια για την πρόβλεψη του μαθητικού πληθυσμού,
Εργάνη και Real Estate APIs για τη σύνδεση με την αγορά εργασίας και τη χαρτογράφηση των τοπικών αναγκών.
Η ΤΝ δεν αντικαθιστά ποτέ τον ρόλο του δασκάλου αλλά λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης στη διδασκαλία-μάθηση, βοηθώντας στη δημιουργία πιο εξατομικευμένης, δημιουργικής και ψηφιακά ενημερωμένης εμπειρίας για όλους/ες. Η ψηφιακή ενδυνάμωση της εκπαιδευτικής κοινότητας να διερευνήσει την εφαρμογή της ΤΝ στην τάξη, να μελετήσει τις δυνατότητες που προσφέρονται θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη ότι το μετασχηματιστικό δυναμικό της ΤΝ οφείλει να καθοδηγείται από τις αρχές της ισότητας ευκαιριών και των ανθρωποκεντρικών αξιών για την ανάπτυξη κριτικής σκέψης μέσα από την επίλυση προβλημάτων της καθημερινής ζωής. Το Πρόγραμμα ίσως απαντά και σε μια πραγματικότητα: οι μαθητές και οι μαθήτριες ήδη χρησιμοποιούν ορισμένες φορές τέτοια εργαλεία στην καθημερινότητά τους. Στόχος μέσα από το όλο Πρόγραμμα είναι να κατευθύνονται σε μια ηθική, δημιουργική και παιδαγωγικά ωφέλιμη αξιοποίηση της ΤΝ. Οι πρώτες άλλωστε κατευθυντήριες γραμμές της UNESCO για την Παραγωγική ΤΝ στην Εκπαίδευση έχουν ως στόχο να υποστηρίξουν τις χώρες ώστε να προβούν σε άμεσες ενέργειες και να σχεδιάσουν μακροπρόθεσμες πολιτικές, προκειμένου να αναπτύξουν ανθρώπινες ικανότητες και να εξασφαλίσουν ένα ανθρωποκεντρικό όραμα για τη χρήση των νέων τεχνολογιών.
